Barcelona’da Ekoloji ve Anarşizm: Can Masdeu

Ocak 5, 2010

2009 biterken “Ekoköyler” kitabımızın çevirmeni Deniz Dinçel’in Kopenhag İklim Zirvesi ile ilgili izlenimlerini aktarmıştık. Yeni yılla beraber web günlüğümüzde konuk yazarlara ayrı bir bölüm açıyoruz. İlk yazıyı da sevgili arkadaşımız Anıl Ilgaz‘dan aktarıyoruz. Barcelona’nın merkezindeki sürdürülebilir, doğal yerleşim biçimlerine, toprakların ve yeşil alanların sahip  çıkılmasına dair size söylemek istediği oldukça ilham verici şeyler var. Okumanızı şiddetle öneririz:

Yirminci yüzyılın son yarısında gelen göç dalgası ve eski şehir merkezinde yaşayan insanların yeni inşa edilen daha modern, rahat ve güvenli alanlara taşınmasıyla, Barselona’nın merkezindeki evlere daha düşük bütçeli aileler ve göçmenler yerleşmiş. İlerleyen yıllarda bu bölgede suç oranı artmış ve bir kentsel dönüşüm projesi başlatılmış. Projede düşünülen, bu bölgenin merkezine lüks bir otel inşa edilmesi ve bölgeye turistlerin gelmesini sağlayarak buranın bir anlamda turistik olarak ıslah edilmesymiş. Belediye yıkım ekipleriyle buraya geldiğinde hiç öngörmedikleri bir direnişle karşılaşmışlar. İnsanlar kendilerini binalara zincirlemiş, polise karşı direnmiş. Günler süren mücadele ve üç apartımanın yıkılmasından sonra yetkililer pes etmiş ve bölgedeki halkla uzlaşma yolunu seçmişler. Dar, karanlık sokaklardan oluşan bu bölgede yaşayan insanlar yıkılan apartmanların yerine çocukların oynayabilecekleri bir meydan yapılmasını istemiş. Tarafların uzlaşmasıyla birlikte yıkılan apartımanların oluşturduğu bu meydana büyük bir çocuk parkı, yine çocuklar için bir sosyal merkez ve küçük bir de bahçe yapılmış. Bu park, tamamen gönüllülerden oluşan bir organizasyonla bölgede yaşayan ailelerin çocuklarını gönül rahatlığıyla bırakabildikleri, gençlerin toplanıp sorunlara çare düşündükleri ve yaşlıların beraber oturup sohbet edebildikleri çok güzel bir mekana dönüşmüş.

Organizasyondaki gençler, çocuklara tiyatro, resim kursu, geziler gibi eğitici aktiviteler düzenlerken, bir kısmı küçücük bir alanda kompostu da bulunan organik bir bahçe kurmuşlar. Son yıllarda artık bu park, çalışan ve çocuklarına bakamayan ailelerin, çocuklarını sabah bırakıp akşam aldıkları neredeyse bir okul haline dönüşmüş. Tiyatro, oyun ve gezi gibi aktivitelerle hem sosyalleşen hem de eğlenen çocuklar, genç abi ve ablalarından ekolojiyi de öğrenir olmuş.
Artık belediye bu parkın korunması ve geliştirilmesi için düzenli destek sağlıyor. Bu parayla çocuklar için herşey daha güvenli ve eğlenceli hale getirilmeye çalışılıyor. Bu organizasyonda iki senedir gönüllü olarak çalışan Kanada asıllı genç tasarımcı arkadaşımız Gaelle Janvier ve aslen Tarragona’lı olan ve Katalan Politeknik Üniversitesinde mimarlık doktorası yapan Josep Maria Sole Gras, Barselona gibi ticari ve turistik açıdan çok gelişmiş bir metropolün merkezinde insanların evlerinin önünde komün hayata ve organik tarıma yönelik böyle bir örneğin var olabileceği gerçeğinin ne kadar önemli olduğunu vurguluyorlar.

Aslında Barselona’da “devletin arazisinin” bu şekilde kullanıldığı tek örnek bu meydan değil. Özellikle şehrin kuzeyinde insanların çitlerle çevirdiği ve küçük meydanlarda bahçe düzenledikleri alanlar mevcut. 2009 yılının Kasım ayının sonlarına doğru bu organizasyonlarda gönüllü olarak çalışan insanların bu bahçelerin ve parkların arasında bir ağ oluşturarak hem aralarındaki iletişimi arttırdıkları hem de sorunlara ortak çözümler bulmayı amaçladıkları bir toplantı yapıldı. Asıl önemli olan ise bu toplantının yapıldığı yerin bu bahçeler ve mekanlar arasında en büyük merkez olarak bilinen ve kapitalizm karşıtı kamuoyunun yakından tanıdığı Can Masdeu’da yapılmış olması.
Can Masdeu ilk olarak 2002’de 100’den fazla polisin 11 kişilik işgalci grubu binadan çıkarmak için savaştıkları olayların basına yansımasıyla  ünlü olmuş. Bu bina, eskiden cüzzamlılar için kurulmuş bir hastanenin hemen yanında bulunmasından dolayı sahiplerinin (Masdeu ailesinin) terk ettiği bir mülkmüş. Barselona’ya tepeden bakan ve çok büyük bir parkın içerisinde yer alan bu mülk işgalcilerin 1999’da yerleşmek için ilk planların yapıldığı sırada adeta bir cennet olarak karşılarına çıkmış. 2001 yılında planlar sonuç vermiş ve 11 kişilik bir grup bu araziye yerleşmişler. 2002’de polislerin gelmesiyle üç günlük bir direniş başlamış. Olayların basına yansımasıyla birçok destekçi grubun yanında yer almış. Grup aleyhlerine açılan davayı kazanınca 53 yıldır terk edilmiş durumda bulunan bu mülke resmi olarak yerleşmiş. O günden beri grup kalabalıklaşmış ve beraber yaşayan komün bir topluluk olmuşlar. Bugün haftasonu 300’den fazla ziyaretçi çeşitli aktiviteler düzenlemek için Can masdeu’da toplanıyor ve beraber öğlen ve akşam yemekleri yiyorlar.
Can Masdeu’nun asıl etkileyici yanı organik tarım yapılan büyük teraslı bahçeleri. Her hafta 300 kişiye yemek sağlayan bu bahçelerde mısırdan fasülyeye, karpuzdan kiraza birçok meyve ve sebze özenle yetiştiriliyor. Barselona’nın şehir merkezine sadece 10 dakika metro yolculuğu uzağında olan bu alanda isteyen herkes kendi bahçesini kurup organizasyona yardım edebiliyor.

Can Masdeu’da enerji ve tabi kaynakların kullanımı da sürdürülebilir şekilde düzenlenmiş. Kendi su arıtma sistemi bile bulunan evde, ısınma ve yemek pişirme güneş enerjisiyle sağlanıyor. Yağmur suyunu sarnıçlarda depoluyor, çamaşırlarını bisiklet sürerek yıkıyorlar. Atık organik maddeler ve dışkılar kompostla gübre haline dönüştürülüyor. Neredeyse her çeşit gereksinimini kendi üreten grup, dışarıdan özel parti organizsyonları için bira fıçıları ve ziyaretçiler için açtıkları kafe için kahve temin ediyorlar. Evin her yeri gereksiz tüketimden kaçınmak ve yaratıcı komünler için üretim imkanları sağlamak adına düzenlenmiş. Etrafta demir döven ve cam üfleyerek cam şişe yapan gruplardan tutun, tartışarak fikir üreten ve bu fikirleri yazan, yayınlayan insanları görmek mümkün. Can Masdeu’da yaşayan insanlar her zaman misafir için fazladan yatak bulunduruyorlar ve süresiz konuk ve arkadaş kabul ediyorlar. Haftasonu çalışmalarına ve topluca yenen yemeğe katılmak ise her zaman mümkün. Diğer aktiviteler içinse kendilerine bir web sitesi oluşturmuşlar. Avrupa’nın en büyük metropollerinden birinde inanılmaz bir alternatif yaratmayı başaran Can Masdeu yerleşimi, insanların desteğiyle  sürekli gelişmekte. Daha fazla bilgi edinmek için web sitelerine bir göz atmanızı öneririm: http://www.canmasdeu.net/

Reklamlar

One Response to “Barcelona’da Ekoloji ve Anarşizm: Can Masdeu”


  1. tam da bugün odtü’de, eski jandarma karakol binasına yerleşen öğrenci topluluklarının rektörlüğe doğru “suyumuzu elektiriğimizi doğalgazımızı kestiniz, bize geri veri onları” yürüyüşü vardı. oysa mühendis, mimar, biyolog, kimyager insanların örgütlenmeye çalıştığı bu ortamda biri de çıksın biz yapalım suyumuzu elektriğimizi ısıtmamızı dese ya (veya diyelim, biz de şahsen gidip demedik ne yalan söyleyelim) ?
    velhasılı kelam, dileriz bu yazıyı okuyup yapabilmenin gücüne inanırlar, kimseden de bir şey talep etmek zorunda kalmadan gönüllerince yaşayıp, taleplerine cevap vermeyenleri de utandırırlar.


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: