İyi Bir Kitap Kağıdı Nasıl Olmalı?

Eylül 15, 2010

İşini aşkla yapan her ustanın özünün yatkın olduğu bir hammadde vardır. Mesela usta bir çiftçinin hammaddesi topraktır; ne yetiştiriyor olduğu hiç farketmez, ana işi toprağı gözlemek, hazırlamak, beslemek, üzerine titremektir; işinin temeli ve en çok emek isteyen zorlu kısmı budur. Eğer kişi yaptığı işi tutkuyla, saplantıyla, sanki onca uğraşmaya rağmen yine de o  olmasa hayatı sanki daha eksik olacakmış gibi yapıyorsa ve bir de bütün bunların yanında o işin olmasını sağlayan havaya, suya, güneşe ve emek veren tüm canlılara şükran duyup bu hislerden besleniyorsa o zaman eline değen herşeye önem verir. İşi yapan kişi olarak kendinin sadece bir aracı olduğunu bilir, yaptığı şey bilmediği belki hiç bir zaman tanımayacağı kişilere gidiyor da olsa verdiğinin sorumluluğunu taşır.

Biz kitap ve defter yapıyoruz. Basılı her türlü nesneyle haşırneşir olduğumuzdan hayatımız kağıtlara bakarak, dokunarak, onları keserek, istifleyerek, katlayarak, koklayarak geçiyor. Ürettiğimiz her iki şeyin de hammaddesi kağıt. Defterlerin sayfalarında geri dönüştürülmüş kağıt kullanıyoruz. 90 gramlık, renk olarak bejden biraz koyuca bir kağıt bu. Ama iş kitap kağıdı meselesine gelince karışıyor. Kitabın çok önemli bir işlevi var;  okunmak.  Bu yüzden içine metin, grafik, resim gibi farklı farklı şeyler basılıyor ve seçilen kağıdın bu özelliklere cevap verebilir nitelikte olması gerekiyor. Ayrıca kitapla özel yapım defterler arasında da kopya sayısı olarak inanılmaz bir fark var. Defterleri tam bir zanaat işçiliğiyle, mücellit teknikleri kullanarak, el yapımı olarak teker teker ve az sayıda imal ediyoruz. Defter bir kişinin içini dolduracağı bir kişilik nesneler. Kitaplar ise bir kişinin bütün insanlar için yazdığı bilgiyi taşıyor, bu doğaları gereği kopyalanmaları, çoğaltılmaları, çokça sayıda üretilmeleri gerekiyor.

Bütün bu sebepler yüzünden ‘İyi bir kitap kağıdı nasıl olmalıdır?’ sorusunu belki Sinek Sekiz Yayınevi’ni kurduğumuz günden beri soruyoruz. Neden bu mesela üzerine kafa yorduğumuzu şimdi biraz daha açalım:
Kağıdın hammaddesi ağaç veya türevi lifli bitkilerdir. Bir bitkiden üzerine baskı yapılabilecek ve ciltlenerek kitap haline getirilecek bir  tabaka kağıt elde etmek ise imalat anlamında zor ve uzun bir süreç gerektirir. Bu sürecin aynı zamanda çevresel etkileri de vardır. Kağıt için kesilen her ağaçla, atmosferdeki karbonu nefes olarak içimize çektiğimiz oksijene dönüştüren bir canlı yok olur. Ağacın odun, odunun ise kağıt hamuru haline getirilmesi için petrol, elektrik, su ve iş gücü harcanır. Ayrıca bu sürecin birçok kimyasal çıktısı da vardır.
Bunların ve insan olarak yarattığımız diğer çevresel etkilerin farkında olan ama bunların değişebileceğine inanan ve bu konular hakkında gerekli olan bilinçlenmeye, kültüre, farkındalığa katkıda bulunmak için uğraşan kişiler olarak, kitaplarda kullanacağımız kağıdın nasıl olacağına çok kafa yorduk, yormamız gerektiğini düşündük. Ve şu sonuca vardık:
Geri dönüştürülmüş ya da sürdürülebilir bir kaynaktan gelen hammaddelerle çevre dostu üretim yapan ve bu üretimin bağımsız kuruluşlarca sertfikalandırıldığı üreticilerin kağıtlarını kullanmalıyız. Bu sonuca vardıktan sonra iş, ülkemizde mevcut olan kağıt toptancılarının elinde, bu kritere uyan kağıtları bulmaya geldi. (Bu noktada bir parantez açarak üretimin gerektirdiği maliyet yüzünden genelde devlete ait ya da devlet destekli kuruluşlarca yapılan kağıt üretiminin SEKA’lar kapatıldıktan sonra Türkiye’de yok denecek kadar az olduğunu ve ülkemizde kullanılan kağıt çeşitlerinin çok büyük bir kısmının ithal edildiğini söyleyemek gerek.) Bu yüzden İstanbul’a birçok kez geldik , Topkapı ve İkitelli civarındaki onlarca büyük kağıt toptancısına gidip, kataloglarındaki kağıt çeşitlerine baktık, bunların stok durumlarını ve tabaka fiyatlarını inceledik. İki çeşit mamüle ihtiyacımız vardı; kitap sayfası olabilecek incelikte yani 80-90 gram aralığında bir kağıt ve kapakta kullanacağımız 250-320 gram aralığında bir karton. Yukarıda sıraladığımız kriterleri devreye sokunca bu süreç uzadı, geri dönüşümlü kağıtların ‘fantazi kağıt’ kategorisine girmesi yüzünden maliyet hesaplarımızı tekrar tekrar gözden geçirmemiz gerekti. Ve aylardır uğraştığımız bu konuda bugün itibariyle içimize sinen bir noktaya ulaştık.
Kitap sayfaları için seçtiğimiz kağıt Munken Print Cream; üreticisi PEFC VE FSC sertifakalarına sahip Arctic Paper.  Munken’in üretim detaylarını ve kağıt özelliklerini incelemek isterseniz üreticisinin sayfasına buradan bir göz atabilirsiniz.
Kapak için seçtiğimiz karton ise, Esprit de Nature ; üreticisi Papterie Zuber Rieder. Bu kartonun %90’ı geri dönüştürülmüş liflerden kalan %10’u ise klorin içermeyen kağıt hamurundan oluşuyor. Detaylara buradan ulaşabilirsiniz.
Umuyoruz ki kitaplar basılıp, kitapçı raflarına ya da sanal satıcılara dağıldığında bu seçimlerimiz ve özenimiz kitapların yegane sebebi olan okuyucular yani sizler tarafından anlaşılır olur. Kitaplarımızı elinize aldığınızda, sayfalara dokunduğunuzda hammaddenin doğallığı sizde iyi hisler yaratır. Ve milim milim çevirdiğimiz, ince ince dokuduğumuz o satırları okumak sizin içinizi aydınlatır, belki zihninizde karanlıkta kalan kısımalara ışık olur, yolunuzu açar.

5 Responses to “İyi Bir Kitap Kağıdı Nasıl Olmalı?”

  1. deniz Says:

    Karar?

  2. sineksekiz Says:

    yazının devamı geliyor..

  3. surdurulebiliryasam Says:

    HELAL OLSUN! :)

  4. didem Says:

    Merhaba,
    Artik elime bir kitap aldigimda sanirim daha degisik bir gozle bakarim. Cok ilginc, bilmedigim birsuru sey ogrendim. Cok guzel bir paylasim. Sevgiler,Didem


Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: